عائشة عبد الرحمن ( بنت الشاطئ ) ( مترجم : حسين صابرى )
3
الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى )
از جلوههاى اعجاز قرآن اين است كه چنين مسألهاى در برابر همه نسلها مطرح باشد و نسلهاى بشرى يكى پس از ديگرى با آن روياروى شوند ، و اين مسئله تا ابد بماند و چونان چشمهاى گسترده در پهنهء تاريخ ، پيوسته همگان را از زلال خويش بهرهمند سازد ، و به افقى ماند كه هرگاه نسلى گمان كند ، به كرانهاش نزديك شده ، به دور دستها ، آنجا كه فراتر از نگاه هر بينندهاى است ، بگسترد ، و به سان قلهاى رفيع توان همهء پژوهشگران را در راه رسيدن به فراز خويش به پايان رساند . در قرن سوم هجرى خيزابهايى از اقوال و نظريات گوناگون درباره اعجاز قرآن در درياى جهان اسلام در تلاطم بود ؛ اقوال و نظرياتى كه در كشاكش نزاع فرقههاى اسلامى وضعيت حادّى به خود گرفت و انديشمندان هر يك از اين فرقهها به اثبات نظريهء خود در اين مسئلهء و به دفاع از آن پرداختند و افزون بر اين ، دست به كار ابطال نظريات مخالفان خويش شدند . در آن آغاز ، مسئلهء اعجاز به عنوان يك مسئلهء مستقل مورد بحث و بررسى قرار نمىگرفت ، بلكه همراه با ديگر مسائل مورد منازعه و مورد بحث فرقهها ، بويژه آنچه به نبوّت و معجزه بر مىگشت بررسى مىشد ، چنان كه در تأويل شكل القرآن ابن قتيبة ، و مقالات الاسلاميين ابو الحسن اشعرى ، حجج النبوّة از جاحظ و الانتصار ابو الحسين خياط - در ابطال كتاب ابن راوندى از جمله الزمرّد در ابطال نبوّت و الدامغ و الفريد « 1 » در اشكال بر نظم قرآن -
--> ( 1 ) در برخى از منابع از اين دو كتاب با عناوين « الدافع » و « الفرند » ياد مىشود - رجوع كنيد به : ابن نديم ، الفهرست ، ص 24 ؛ باقلانى ، اعجاز القرآن ، چاپ الذخائر ، مقدمه ، ص 8 .